Toen hem werd gemeld dat de senaat zijn zaak behandelde, zei Agrippinus dat het zijn uur was om te sporten, en ging. Tot ballingschap veroordeeld, vroeg hij naar zijn bezit en ging in Aricia lunchen.
Agrippinus was een Romeins senator uit de tijd van Nero en een Stoïcijn. Zijn vader was onder Tiberius ter dood gebracht. Tacitus vermeldt dat hij in het jaar 66 uit Italië werd verbannen, in dezelfde golf van processen die ook Thrasea Paetus trof. Wat er van hem als filosoof over is komt vrijwel geheel van Epictetus, die hem opvoert als voorbeeld van iemand die vooraf heeft uitgemaakt wat van hem is.
De bekendste scène staat in het eerste hoofdstuk van de Colleges van Epictetus. Agrippinus krijgt bericht dat zijn zaak in de senaat wordt behandeld. Veel geluk ermee, zegt hij, maar het is het vijfde uur, het uur waarop hij altijd sportte en daarna koud baadde, dus laten we gaan sporten. Als hij klaar is, komt iemand melden dat hij veroordeeld is. Ballingschap of de dood? Ballingschap. En mijn bezit? Niet verbeurd verklaard. Dan gaan we naar Aricia, zegt hij, en lunchen we daar. Aricia was de eerste pleisterplaats op de weg uit Rome naar het zuiden.
Wat Epictetus bewondert is het ontbreken van een tussenpoos. Er is geen moment waarop Agrippinus zijn leven stilzet om het nieuws af te wachten, omdat hij al had besloten welk deel van de zaak van hem is. Epictetus trekt de les zelf: moet ik later sterven, dan lunch ik nu, want het is etenstijd.
Epictetus bewaart ook een uitspraak die het gedrag verklaart: ik sta mezelf niet in de weg. En hij vertelt hoe een zekere Florus, die twijfelde of hij moest meedoen aan de vertoningen van Nero, Agrippinus om raad vroeg. Agrippinus zei dat hij moest gaan. Gevraagd waarom hij zelf niet ging, antwoordde hij: omdat ik het niet eens overweeg. Epictetus haalt er de les uit dat wie zo'n vraag gaat afwegen in termen van veiligheid en voordeel, al dicht bij het punt is waarop hij vergeet wie hij is.
De verbanning staat bij Tacitus. De ochtend van het vonnis en de uitspraken komen van Epictetus, in collegeaantekeningen van een leerling, en ze worden verteld om een filosofisch punt te maken. Epictetus sprak binnen levend geheugen van de man, wat iets waard is, maar dit zijn onderwijsverhalen en geen verslaggeving.
Agrippinus is de praktische versie van de leer, waar Canus de heroïsche is. Hij stond niet tegenover een beul maar tegenover een proces en verbanning uit Italië, met behoud van zijn bezit. De meeste mensen worden nooit beproefd zoals Canus en talloze keren zoals Agrippinus: er komt bericht over een zaak waar je geen invloed op hebt, en jij beslist of de ochtend nog van jou is.
Yours, Not Yours · Een stoïcijnse oefenplek · Alle casussen · Over deze site · Vraag of suggestie