Toen keizer Vespasianus hem liet weten weg te blijven uit de senaat, antwoordde Helvidius dat de keizer hem uit de senaat kon verwijderen maar hem niet kon laten zwijgen zolang hij er lid van was. Het gesprek eindigde in zijn terechtstelling.
Helvidius Priscus was Romeins senator, schoonzoon van Thrasea Paetus, en een van de spilfiguren van wat doorgaans de stoïcijnse oppositie heet. Hij werd onder Nero verbannen in het jaar 66, na de veroordeling van Thrasea, keerde terug toen Galba aan de macht kwam, en was praetor in het jaar 70. Hij werd opnieuw verbannen en onder Vespasianus ter dood gebracht, vermoedelijk rond het jaar 74.
Epictetus bewaart het gesprek, en dat is de reden dat de naam buiten de vakgeschiedenis is blijven bestaan. Vespasianus liet weten dat Helvidius niet naar de senaat moest komen. Helvidius antwoordde dat het in de macht van de keizer lag om hem van de lijst te schrappen, maar dat hij zolang hij senator was verplicht was te komen. Kom dan en zwijg, luidde het antwoord. Vraag mij niet om mijn mening, zei Helvidius, dan zal ik zwijgen. Maar ik moet het vragen. En ik moet zeggen wat mij juist lijkt. Dan laat ik je doden. Wanneer, zei Helvidius, heb ik je ooit verteld dat ik onsterfelijk was? Doe jij jouw deel, dan doe ik het mijne.
Epictetus vertelt het verhaal niet om opstandigheid aan te bevelen. Zijn commentaar is dat Helvidius wist wat zijn eigen functie was, zoals een purperen streep op een kleed weet waar hij voor dient, en dat van de meeste mensen niet gevraagd wordt om die purperen streep te zijn. Het gesprek wordt aangevoerd als voorbeeld van iemand die vooraf had uitgezocht welke van zijn plichten van hem waren en welke van de gevolgen niet.
De loopbaan en de dood zijn historisch en staan bij Tacitus en Suetonius. De dialoog komt van Epictetus, met enkele decennia ertussen, in een college. Waarschijnlijk bewaart hij de strekking en vrijwel zeker niet de woorden. Tacitus, die hem bewonderde, tekende ook op dat tijdgenoten hem een zucht naar confrontatie verweten, en veegde dat verwijt niet zomaar van tafel.
Helvidius toont de verdeling op haar ongemakkelijkst, want ernaar handelen kostte hem zijn leven. Of hij senator bleef was niet van hem; of hij eerlijk sprak zolang hij het was, wel. Hij is ook de reden dat er een tweede man op deze site staat: Herennius Senecio werd terechtgesteld omdat hij zijn biografie schreef.
Yours, Not Yours · Een stoïcijnse oefenplek · Alle casussen · Vraag of suggestie