In 1965 werd de Amerikaanse marinevlieger James Stockdale boven Noord-Vietnam neergeschoten. Terwijl hij aan zijn parachute hing, dacht hij naar eigen zeggen: ik verlaat de wereld van de techniek en betreed de wereld van Epictetus; hij had de Colleges als officier leren kennen en herlezen. Wat volgde: bijna acht jaar krijgsgevangenschap, waarvan vier in isolatie, met herhaalde martelingen en een been dat nooit meer genas. Als hoogste officier organiseerde hij het verzet van zijn medegevangenen, met gedragsregels voor onder marteling, en hij verminkte zichzelf liever dan in een propagandafilm op te draven. Hij overleefde, ontving de hoogste militaire onderscheiding, en zei het de rest van zijn leven onomwonden: Epictetus had hem door de gevangenis gedragen.
Alles kwijt wat een mens kan kwijtraken behalve het leven zelf: vrijheid, gezondheid, contact, tijdsbesef, en geen enkele garantie dat het ooit eindigt.
De cel, de bewakers en de duur: niet van hem, en hoop op een snelle afloop bleek daar levensgevaarlijk; wie steeds met Kerst thuis dacht te zijn, brak. Wat van hem bleef: zijn rol als commandant, zijn regels, zijn antwoord van minuut tot minuut. Tweeduizend jaar na Nicopolis bewees een gevangenis in Hanoi dat de sortering geen studeerkamerfilosofie is.
Stockdale combineerde nuchterheid over de feiten met vertrouwen in het einde. Waar in jouw leven verwar je hoop met een deadline, en wat zou er veranderen als je die twee uit elkaar haalt?
Yours, Not Yours · Een Stoïsche oefenplek · Alle casussen