Seneca en de arena

Seneca schreef aan zijn vriend Lucilius over een middag in de arena. Hij was er toevallig terechtgekomen tijdens de pauzeprogramma's, waarin veroordeelden zonder enige bescherming tegenover elkaar werden gezet, puur ter vermaak. Wat hem het meest trof was niet de wreedheid op het zand maar wat er met het publiek gebeurde, en met hemzelf: hij ging naar huis hebzuchtiger, eerzuchtiger en harder dan hij gekomen was. Omgang met een menigte, schreef hij, laat nooit niets achter. Zijn conclusie was niet dat je je moet terugtrekken uit de wereld, maar dat je moet weten waaraan je jezelf blootstelt, want karakter is niet immuun voor gezelschap.

De splitsing

Je kunt je omgeving niet kiezen, en toch verandert die jou. Waar houdt het op met jij bent verantwoordelijk voor je eigen oordelen?

De sortering

Wat de menigte deed en wat er werd vertoond: niet van hem. Waar hij naartoe ging en hoe lang hij bleef: wel. Deze casus scherpt de leer aan op een punt dat vaak te makkelijk wordt gemaakt. Je oordelen zijn van jou, maar ze worden gevormd door wat je er dagelijks bij zet. Wie zijn gezelschap en zijn schermtijd niet kiest, kiest zijn karakter ook niet helemaal zelf.

De vraag aan jou

Verwant