In Rome stonden meer dan twintig bronzen ruiterstandbeelden van keizers en veldheren. Ze zijn vrijwel allemaal omgesmolten, tot kerkklokken en munten; brons was te waardevol om als beeld te laten staan. Eén beeld ontkwam: dat van Marcus Aurelius, en wel doordat men er in de middeleeuwen Constantijn in zag, de eerste christelijke keizer. Onder die verkeerde naam bleef het staan, eeuwenlang, tot Michelangelo het in 1538 een plaats gaf op het Capitool. Het werd het model voor vrijwel elk ruiterstandbeeld in de Europese kunst. Van de filosoof die schreef dat roem stof is, staat als enige het beeld er nog, dankzij een vergissing.
Wat er van je overblijft, wordt bepaald door mensen die je nooit hebt ontmoet, om redenen die niets met jou te maken hebben.
Nagedachtenis, roem en welk brons zou overleven: het schoolvoorbeeld van wat niet van jou is, en Marcus schreef dat zelf al in zijn tent. Wat van hem was, waren de aantekeningen die hij zonder publiek maakte. Het toeval bewaarde het beeld; de inhoud van zijn hoofd overleefde langs een heel andere weg, namelijk doordat iemand hem las.
Waar werk je aan een nalatenschap die je niet in de hand hebt? En wat zou je vandaag doen als je zeker wist dat niemand het zich zou herinneren?
Yours, Not Yours · Een Stoïsche oefenplek · Alle casussen