Epictetus bezat vrijwel niets, maar één voorwerp had waarde: een ijzeren lamp, die brandde bij het huisaltaar. Op een nacht werd hij gestolen. Zijn studenten verwachtten misschien een les in verontwaardiging; ze kregen het omgekeerde. Morgen, zei Epictetus, vind je een lamp van klei; die valt niet te stelen zonder dat het de moeite loont. En over de dief: die heeft de lamp gewonnen en zichzelf verloren, want voor de prijs van een lamp is hij een dief geworden. De aardewerken lamp waarmee hij hem verving, werd na zijn dood voor een fortuin verkocht, aan iemand die hoopte er wijsheid mee te kopen.
De kleinste casus van allemaal, en daarom de eerlijkste: iets van je wordt afgepakt, en niemand kijkt mee hoe je reageert.
De lamp was bruikleen, zoals alles; de dief bewees het alleen wat abrupt. Wat op het spel stond, was niet het ijzer maar Epictetus' avond, en die gaf hij niet mee. De dief betaalde intussen de hoogste prijs die er is: hij werd iemand anders.
Bij welk klein verlies, een kras, een gestolen fiets, een verdwenen voorwerp, geef je routineus ook je humeur mee? En wat zou de kleien lamp in jouw leven zijn?
Yours, Not Yours · Een Stoïsche oefenplek · Alle casussen