Epictetus gebruikte in zijn lessen graag alledaagse voorwerpen, en de kruik was zijn favoriet. Kijk naar het ding zoals het is, zei hij: het is aardewerk. Zeg dat hardop wanneer je het gebruikt, elke dag, en dan raak je niet van slag wanneer het breekt. Zijn leerlingen begrepen het pas als hij de stap zette die eerst schokkend klinkt: en wanneer je je kind of je vrouw kust, zeg dan tegen jezelf dat je een mens kust, want dan raak je niet ontregeld als die er ooit niet meer is. Het is de hardste zin uit het Handboekje, en tegelijk de tederste als je hem goed leest: hij vraagt niet om minder liefde, maar om liefde zonder de eis dat het eeuwig duurt.
Je kunt van iets houden en tegelijk weten dat het eindig is, of je kunt weigeren dat te weten. Het eerste voelt kouder; het tweede is duurder.
Dat aardewerk breekt en mensen sterven: nooit van jou geweest, met of zonder oefening. Van jou is de verwachting die je eraan hangt. Epictetus vraagt niet om afstand maar om nauwkeurigheid: noem de dingen wat ze zijn, en de klap komt niet als verraad. De kruik gebruik je nog steeds elke dag, en juist omdat je weet dat hij breken kan, val je er niet mee samen.
Welke kruik in jouw leven behandel je alsof hij onbreekbaar is? En wordt je liefde ervoor groter of kleiner als je erkent dat hij dat niet is?
Yours, Not Yours · Een Stoïsche oefenplek · Alle casussen