HomeCasussen
Geld en bezit

Demetrius en het geschenk van de keizer

Caligula bood de filosoof Demetrius tweehonderdduizend sestertiën aan, een bedrag waarvan een gezin decennia kon leven. Demetrius lachte en zei dat als de keizer hem werkelijk had willen verleiden, hij het met zijn hele rijk had moeten proberen. Hij nam het geld niet aan. Seneca, die hem persoonlijk kende, vertelt het verhaal en voegt eraan toe wat het bijzondere is: niet dat Demetrius het geld versmaadde, maar dat hij eerst had uitgezocht wat hij nodig had, en dat de vraag daarmee al beantwoord was voordat hij gesteld werd.

De achtergrond

Demetrius de Cynicus leefde in Rome in de eerste eeuw en was bevriend met Seneca, die hem in verschillende werken aanhaalt als levend voorbeeld in plaats van als citaat uit een boek. Hij was ook verbonden aan de kring rond Thrasea Paetus, en hij werd later door keizer Vespasianus verbannen, samen met de andere filosofen. Seneca noemt hem iemand die niet de wijsheid bezat maar haar wel beoefende, en zei dat hij hem niet als leraar maar als getuige beschouwde: iemand die je liet zien dat de leer uitvoerbaar was, wat op papier altijd twijfelachtig blijft.

De splitsing

Een bedrag dat je leven verandert, aangeboden door iemand die je niets teruggevraagd heeft. Nog niet.

De sortering

Het aanbod kwam van buiten en was niet van hem; of hij het aannam wel. Zijn antwoord verplaatst bovendien de vraag: hij vergelijkt het bedrag niet met wat hij heeft maar met wat hij nodig heeft, en dan blijkt tweehonderdduizend even irrelevant als tweeduizend. Wie zijn ondergrens niet kent, laat elk aanbod die grens voor hem bepalen.

De vraag aan jou

Bij welk bedrag zou jij ja zeggen tegen iets dat je liever niet doet? En weet je waarom precies daar?

BronnenSeneca, Over weldaden VII.11, waar het antwoord aan Caligula wordt aangehaald; Demetrius komt ook voor in de Brieven aan Lucilius 20 en 62.
Oefen dit zelf

Verwant

Cleanthes en de waterputtenGeld en bezitSeneca en de aanklacht van rijkdomGeld en bezitCrates en het weggegeven fortuinGeld en bezit

Yours, Not Yours · Een stoïcijnse oefenplek · Alle casussen · Vraag of suggestie