Reinhold Niebuhr was een Amerikaanse theoloog die vooral over macht, politiek en rechtvaardigheid schreef. Hij was geen auteur van gebeden en hechtte weinig waarde aan het genre.
Op enig moment schreef hij er toch een, van drie regels. Geef mij de kalmte om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen, de moed om te veranderen wat ik wel kan, en de wijsheid om het verschil te kennen.
Het is de dichotomie van controle, verdeeld over dezelfde twee bakjes die Epictetus achttienhonderd jaar eerder had beschreven, met daarbij de derde vaardigheid die de hele oefening draagt: het onderscheid zelf.
Of Niebuhr Epictetus had gelezen, is nooit vastgesteld. Hij noemde hem niet, en de gedachte was tegen die tijd zo verspreid dat je haar overal kon oppikken.
Over de datering wordt nog gediscussieerd. Zijn dochter Elisabeth Sifton dateerde het gebed op 1943, voor een dienst in het plaatsje Heath in Massachusetts. Onderzoekers vonden later gedrukte versies uit de tweede helft van de jaren dertig, wat op een vroegere oorsprong wijst.
Zeker is dat het tijdens de Tweede Wereldoorlog op grote schaal onder Amerikaanse militairen werd verspreid, en dat de Anonieme Alcoholisten het kort daarna overnamen. Via die weg is het waarschijnlijk het meest uitgesproken stoïcijnse zinnetje ter wereld geworden, dagelijks herhaald door mensen die de naam Epictetus nooit hebben gehoord.
Niebuhr zelf hechtte er weinig belang aan. Zijn omvangrijke werk over politiek en ethiek wordt door specialisten gelezen; deze drie regels door miljoenen.
Je schrijft iets kleins op waarvan je denkt dat het er niet toe doet, naast het werk waarvan je denkt dat het dat wel doet.
De verleidelijke sortering is dat dit een verhaal is over hoe goede ideeën vanzelf hun weg vinden. Dat is precies wat het niet laat zien.
De verspreiding van dit gebed lag volledig buiten Niebuhr. Hij koos niet dat het in legerpakketten terechtkwam, niet dat de Anonieme Alcoholisten het overnamen, en niet dat zijn eigen boeken minder gelezen zouden worden dan drie regels die hij terloops opschreef.
Wat wel bij hem lag was het opschrijven. En de zin die eruit voortkwam bevat precies de sortering die dat verschil beschrijft, wat de aardigste cirkel is die deze verzameling casussen te bieden heeft.
De derde regel is de belangrijkste en wordt het vaakst overgeslagen. Kalmte en moed zijn de uitkomsten; de wijsheid om het verschil te kennen is het werk. Zonder die derde vaardigheid berust je in wat je had kunnen veranderen, of vecht je met wat vaststaat.
Het gebed wordt vaak gebruikt om berusting te rechtvaardigen, en dat is precies de omkering van wat er staat. Wie alleen de eerste regel onthoudt, krijgt een vroom klinkende reden om niets te doen aan zaken die wel degelijk te veranderen zijn.
En er zit een moeilijkheid in de derde regel die nooit wordt genoemd. Het onderscheid tussen wat je kunt en niet kunt veranderen, is zelden vooraf duidelijk; je komt er meestal pas achter door het te proberen. De wijsheid waarom gevraagd wordt, is daarmee grotendeels achteraf beschikbaar, en dat maakt het gebed eerlijker dan zijn gebruikers vaak zijn.
Wat heb je gemaakt of gezegd waarvan je niet weet waar het is beland? En zou je het ook weggeven als er nergens bij zou staan dat het van jou is?
Yours, Not Yours · Een stoïcijnse oefenplek · Alle casussen · Vraag of suggestie