Hipparchia kwam uit een welgesteld gezin in Maroneia en had aanzoeken genoeg: rijke mannen, geschikte partijen, precies wat haar ouders voor haar in gedachten hadden.
Zij wilde Crates. Hij was uit Thebe, had zijn hele vermogen weggegeven, leefde op straat in Athene en bezat een mantel en een tas. Hij was bovendien lelijk en gebocheld, en dat was geen geheim.
Haar ouders waren radeloos. Zij deden wat wanhopige ouders doen en vroegen de man zelf om haar op andere gedachten te brengen.
Crates deed zijn best. Toen praten niet hielp, deed hij iets anders. Hij legde alles af wat hij bezat, zette het voor haar neer en zei: dit is de bruidegom, en dit is zijn bezit. Overweeg goed, want zijn vrouw worden betekent ook zo gaan leven.
Zij koos hem.
Zij trok het eenvoudige kleed aan, ging met hem mee en leefde met hem op straat. Zij verscheen bovendien op gastmalen waar vrouwen niet kwamen, en dat werd haar kwalijk genomen.
Op een van die gastmalen bespotte de filosoof Theodorus haar omdat zij niet aan het weefgetouw zat, zoals een vrouw hoorde te doen. Zij antwoordde dat zij haar tijd beter had besteed aan haar opvoeding dan aan wol.
Zij is een van de weinige vrouwelijke filosofen uit de oudheid van wie de naam bewaard bleef, en haar broer Metrocles studeerde eveneens bij Crates. De school waarin zij terechtkwam onderwees Zeno van Citium, dus zij stond aan de wieg van wat later de Stoa werd.
Aan de ene kant een familie die precies weet wat goed voor je is. Aan de andere kant een leven dat vrijwel niemand voor je zou kiezen.
De verleidelijke sortering is dat dit een liefdesverhaal is. Dat is het ook, maar het interessante zit in wat Crates deed en niet in wat zij voelde.
Wat haar ouders vonden, wat de stad zou zeggen en of Crates ooit iets zou bezitten: allemaal buiten haar. Wat wel bij haar lag was de keuze, en het aanvaarden van wat die keuze kostte.
Crates deed daarbij iets zeldzaams. Hij overreedde haar niet in de ene of de andere richting, maar maakte de prijs zichtbaar. Kiezen zonder te weten wat het kost is geen kiezen maar hopen, en de meeste mensen die iets groots besluiten, doen dat op de tweede manier.
Haar antwoord aan Theodorus laat zien dat zij het niet als offer zag. Zij verdedigde geen offer maar een keuze: zij had haar tijd ergens aan besteed, en zij vond dat zij hem goed had besteed.
De bronnen komen van mannen die haar bewonderden of belachelijk maakten, en zij schreef zelf niets. Wat wij hebben is een figuur die door anderen wordt gebruikt om iets te bewijzen, en dat maakt haar moeilijk te kennen.
En de keuze zelf is minder zuiver dan het verhaal suggereert. Zij verruilde de zekerheid van haar familie voor de afhankelijkheid van één man, in een tijd waarin een vrouw weinig anders kon. Dat zij ervoor koos maakt het haar keuze; het maakt het nog geen vrijheid in de zin die wij bedoelen.
Welke keuze stel jij uit omdat anderen die niet zouden begrijpen? En wat weegt zwaarder: hun oordeel, dat niet van jou is, of jouw besluit, dat het wel is?
Yours, Not Yours · Een stoïcijnse oefenplek · Alle casussen · Vraag of suggestie