Iemand maakte je boos? Wat Epictetus eerst vraagt
Iemand zegt of post iets en je ontploft. Het voelt alsof die ander het jou aandoet. Deze korte video haalt dat gevoel in nog geen veertig seconden uit elkaar.
Antwoord eerst, kijk daarna. Direct naar de video
Bekijk de video
De video is Engelstalig. Hieronder staat de tekst in het Nederlands, met de sortering en de bron.
De sortering
- Je oordeel over wat er gebeurde
- Wat je daarna doet
- Of je meteen antwoordt of eerst even wacht
- Wat die ander zei of postte
- Hoe die ander zich gedroeg
- Of het zo bedoeld was
Wat er in de video wordt gezegd
Andere mensen kunnen je boos maken. Waar of onwaar? Onwaar. Ze kunnen iets doen. De boosheid komt uit wat jij ervan maakt.
Wat ze zeiden, wat ze postten, hoe ze zich gedroegen: dat is niet van jou. Wat is wel van jou? Je oordeel erover, en wat je daarna doet.
Epictetus, die als slaaf werd geboren, leerde dit bijna 2000 jaar geleden al: als iemand je tergt, is het je eigen oordeel dat je tergt. Neem dus even pauze, en bevraag dat oordeel voordat je reageert.
Yours, not yours. Oefen gratis op yoursnotyours.com.
Verder dan de video
Dat wil niet zeggen dat boosheid nep is, of dat de ander niets fout deed. Er gebeurde echt iets. Het stoïcijnse punt is smaller: tussen de gebeurtenis en de boosheid zit een oordeel, iets als ‘dit is een belediging en dat laat ik niet over me heen komen’. Dat oordeel komt zo snel dat het voelt als een deel van de gebeurtenis. Dat is het niet. Het is het enige stuk van het tafereel dat van jou is.
Seneca, die een heel boek over woede schreef, maakte hetzelfde onderscheid. De eerste schok, het rood worden en het bonzende hart, komt voordat jij er iets over te zeggen hebt. Wat daarna volgt is een keuze. De oefening is klein: als de schok komt, wacht dan even met antwoorden en vraag je af wat je jezelf precies vertelt dat er gebeurde.
De bron
- Als iemand je tergt, is het je eigen oordeel dat je tergt.Epictetus, Handboekje 20, vrij weergegeven
Verder oefenen
Meer korte video's
Kritiek gekregen? Er komen twee dingen tegelijk binnenKrenking en kritiek · 33 s
Voelt het nu goed, is het dan de moeite waard?Verlangen en vergelijking · 37 s
Wachten tot het perfect is? Wat Marcus Aurelius zichzelf voorhieldWerk en falen · 38 s
Er ging iets mis. Wiens schuld is het?Werk en falen · 36 s